Po czym poznać grypę, a po czym przeziębienie

Pacjenci zwykle pytają o wysokość gorączki, a lekarz pyta o godzinę. Przy grypie większość osób potrafi wskazać moment, w którym poczuli, że coś się dzieje, bo przejście od zdrowia do rozbicia zajmuje kilka godzin. Przy przeziębieniu takiego punktu nie ma. Najpierw drapie w gardle, następnego dnia dochodzi katar, potem lekkie osłabienie.

Druga różnica dotyczy tego, co dominuje. Grypa uderza w całe ciało: bolą mięśnie, plecy, gałki oczne, dochodzi ból głowy i suchy kaszel, a osłabienie przykuwa do łóżka. Przeziębienie rozgrywa się przede wszystkim w nosie i gardle, a chory zwykle jest w stanie funkcjonować, choć bez przyjemności.

| Cecha | Przeziębienie | Grypa | | --- | --- | --- | | Początek | narasta przez jeden, dwa dni | nagły, w ciągu kilku godzin | | Gorączka | niewielka lub brak | wysoka, często powyżej 38,5 stopnia | | Bóle mięśni i stawów | rzadkie i łagodne | typowe, wyraźne, jeden z głównych objawów | | Katar | dominuje od początku | bywa, ale nie na pierwszym planie | | Osłabienie | umiarkowane | znaczne, uniemożliwia zwykłą aktywność | | Powrót do formy | kilka dni | zwykle jeden do dwóch tygodni, osłabienie dłużej |

Tabela porządkuje typowe przypadki i tyle. Nie jest testem. U dzieci, osób starszych i osób z obniżoną odpornością obraz bywa nietypowy: grypa potrafi przebiegać bez wysokiej gorączki, a u seniorów objawić się głównie splątaniem i osłabieniem. Pewne rozpoznanie daje wyłącznie test w kierunku wirusa grypy.

Przy grypie istnieje leczenie przyczynowe, na przykład oseltamiwir, który w Rejestrze Produktów Leczniczych ma kategorię Rp. Jego sens zależy od czasu: działa najlepiej włączony w pierwszych dobach choroby i traci wartość, gdy objawy trwają już dłużej. O tym, czy w konkretnej sytuacji jest wskazane, decyduje lekarz po ocenie stanu pacjenta i czynników ryzyka, on też ustala dawkę.

U osoby zdrowej, z łagodnym przebiegiem, standardem pozostaje leczenie objawowe. Preparaty przeciwgorączkowe i przeciwbólowe z paracetamolem lub ibuprofenem mają w rejestrze w większości kategorię OTC, podobnie jak preparaty obkurczające naczynia błony śluzowej nosa. Nie skracają one infekcji, ale realnie poprawiają samopoczucie i pozwalają spać. Nie są przy tym obojętne: przy nadciśnieniu, chorobie wrzodowej, chorobach nerek i w ciąży część z nich jest przeciwwskazana, więc wybór warto skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.

Przy grypie odpoczynek nie jest przywilejem, tylko elementem leczenia. Chory z wysoką gorączką jest zakaźny, a wysiłek w tym okresie zwiększa ryzyko powikłań, w tym zapalenia mięśnia sercowego. Powrót do pełnej aktywności zwykle wymaga kilku dni po ustąpieniu gorączki.

Zwolnienie wystawia lekarz po ocenie stanu zdrowia, na okres, który uzna za uzasadniony. Nie da się go zamówić z góry na wybraną liczbę dni. Opisz więc rzetelnie, od kiedy trwają objawy, jaka jest temperatura i na czym polega Twoja praca, bo to wpływa na ocenę. Wystawione zaświadczenie widać na profilu w Internetowym Koncie Pacjenta na pacjent.gov.pl, a pracodawca otrzymuje je elektronicznie przez portal ZUS (zus.pl).

Duszność lub przyspieszony oddech, ból w klatce piersiowej, zasinienie warg, zaburzenia świadomości, uporczywe wymioty i brak możliwości picia to objawy wymagające pilnej oceny. Podobnie traktuje się nawrót gorączki po okresie poprawy, bo może oznaczać nadkażenie bakteryjne, w tym zapalenie płuc.

Osobną grupą są osoby z grup ryzyka: kobiety w ciąży, osoby po sześćdziesiątym piątym roku życia, pacjenci z chorobami serca, płuc, cukrzycą i obniżoną odpornością. U nich próg zgłoszenia się do lekarza jest niższy, a zwlekanie kosztuje najwięcej.

Redakcja ReceptPoint. Konsultacja medyczna: lek. Damian Wojno (PWZ 3211301). Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

• Ile trwa przeziębienie?

  Zwykle od trzech do siedmiu dni, a resztkowy katar lub kaszel bywa dłuższy. Brak poprawy po dziesięciu dniach to powód do oceny lekarskiej.

• Czy przy przeziębieniu potrzebny jest antybiotyk?

  Nie. Przeziębienie wywołują wirusy, na które antybiotyk nie działa. Stosuje się leczenie objawowe i obserwuje przebieg.

• Czy grypę można rozpoznać bez testu?

  Można podejrzewać na podstawie nagłego początku, gorączki i bólów mięśni, zwłaszcza w sezonie. Pewność daje dopiero test w kierunku wirusa.

• Czy zwolnienie można dostać na kilka dni wstecz?

  Zasady wystawiania zwolnień z datą wsteczną są ograniczone przepisami. Decyduje lekarz, oceniając stan zdrowia i przebieg choroby.

• Czy szczepienie przeciw grypie ma sens w środku sezonu?

  Tak, dopóki wirus krąży. Odporność rozwija się po około dwóch tygodniach, więc im wcześniej, tym lepiej, ale trwający sezon nie przekreśla sensu szczepienia.